Ψυχολόγος, ψυχοθεραπεύτρια, συγγραφέας
Μέλος του Συνδέσμου Ψυχολόγων Κύπρου
Αρ. Επαγγελματικής άδειας: 24/677 (Ελληνική Δημοκρατία, Ε. Ε.)
Ατομική και οικογενειακή θεραπεία, συμβουλευτική σε θέματα ερωτικών σχέσεων, προσωπική ανάπτυξη.

Η αδικία προκαλεί ... κατάθλιψη;

07-05-12

Η ψυχιατρική βρίσκει τα αίτια της κατάθλιψης σε οργανικό επίπεδο. Η ψυχολογία σε ψυχολογικό. Οι ψυχολόγοι δηλαδή, ως επί το πλείστον, πιστεύουμε πως η κατάθλιψη βρίσκει τα αίτια της στον εσωτερικό μας κόσμο και στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τα συμβάντα του εξωτερικού περιβάλλοντος.

Σκεφτόμουνα αυτές τις μέρες, παίρνοντας αφορμές ως συνήθως κι από τον εαυτό μου και τους ανθρώπους που βλέπω μέσω της δουλειάς μου πως η αδικία μπορεί να προκαλέσει μεγάλη στενοχώρια στον άνθρωπο. Τόσο μεγάλη που να οδηγηθεί και σε κατάθλιψη!

Σκεφτείτε έναν άνθρωπο που πορεύεται στην καθημερινότητά του χωρίς σοβαρές ανατροπές. Που βλέπει το μέλλον του να ξετυλίγεται όπως το σχεδίασε, τους γύρω του να αντιδρούν θετικά απέναντι στο άτομό του, τις δουλειές του να πηγαίνουν από το καλό στο καλύτερο, την προσωπική του ζωή να ανθίζει... Ε! θα δυσκολευτεί ιδιαίτερα να είναι χαρούμενος και ψυχικά ισορροπημένος αυτός ο άνθρωπος; Τι γίνεται όμως όταν κάποιος άλλος ή άλλοι στη ζωή του έρθουν να του ανατρέψουν τα καλώς κείμενα; Τι γίνεται όταν νιώσει πως αδικείται;

Τι σημαίνει αδικία; Αδικία είναι μια πράξη ή ένα σύνολο πράξεων από έναν άλλο άνθρωπο που έχει ως αποτέλεσμα να ανατραπούν τα δεδομένα στη δική μας ζωή με έναν αρνητικό τρόπο.

-Σε απολύουν από τη δουλειά σου στα καλά καθούμενα.

- Ανακαλύπτεις πως ο σύντροφός σου σε απατά.

-Τα αδέλφια σου παίρνουν μεγαλύτερο μερίδιο της πατρικής περιουσίας από εσένα.

-Ο συνέταιρός σου στη δουλειά σε κλέβει.

-Σου γίνεται κακόβουλη ζημιά στην περιουσία, στην επιχείρησή σου.

-Ενώ περιμένεις προαγωγή, κάποιος με λιγότερα προσόντα από εσένα προάγεται λόγω μέσου.

-Απορρίπτεσαι για μια θέση εργασίας ενώ έχεις τα προσόντα και κάποιος με λιγότερα προσόντα αλλά δυνατό μέσον παίρνει τη θέση!

-Τραυματίζεται βαριά ή σκοτώνεται δικός σου άνθρωπος σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα και η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά τον άλλο οδηγό.

Κ.λ.π., κ.λ.π.....Ατέλειωτη η λίστα με τις αδικίες που μπορεί να γίνουν σε έναν άνθρωπο.

Πώς νιώθει ένας άνθρωπος όταν ανακαλύπτει την αδικία που του γίνεται;

Οπωσδήποτε όχι ευχάριστα. Η πρώτη αντίδραση είναι ένα σοκ. Παθαίνεις, μένεις όπως λέγεται στην αργκό. Δεν πιστεύεις στα μάτια σου ή στ’ αυτιά σου. Αυτό εξηγείται νευροχημικά με την έκκριση υψηλής ποσότητας αδρεναλίνης ως πρώτη εγκεφαλική αντίδραση. Στη συνέχεια και όσο περισσότερο το συνειδητοποιείς αρχίζει να αναπτύσσεται ένας έντονος θυμός και διάθεση εκδίκησης και όταν αυτό κατασιγάσει έρχεται μια έντονη και διαρκής θλίψη, η οποία αν δεν περάσει σε διάστημα τουλάχιστον 3-6 μηνών τότε εξελίσσεται σε κατάθλιψη.

Πιστεύω πως σ’αυτήν την περίπτωση η θλίψη και η στενοχώρια συνδέονται με ένα αίσθημα αβοηθησίας και έλλειψης ελέγχου στη ζωή του ανθρώπου. Θλιβόμαστε δηλαδή επειδή συνειδητοποιούμε πως δεν μπορούμε να ελέγξουμε τη ζωή μας. Πως η κακία ή η ασυνειδησία κάποιων άλλων μας φέρνουν εμάς σε μια δύσκολη κατάσταση. Και αυτό δεν μπορούσαμε να το προβλέψουμε και να το ελέγξουμε πριν συμβεί ούτε να το ανατρέψουμε τώρα που συνέβηκε. Δηλαδή ο άνθρωπος νιώθει αδυναμία του να ελέγξει το παρόν και το μέλλον του. Εφόσον στην περίπτωση που αδικηθήκαμε δεν καταφέραμε να ελέγξουμε την κακή πρόθεση και ενέργεια των άλλων εναντίον μας σημαίνει πως και σε ανάλογες περιπτώσεις μπορεί να συμβούν τα ίδια και χειρότερα. Να είμαστε δηλαδή στο έλεος του .... «διαβόλου»!!!

Το παραπάνω φυσικά αποτελεί αβίαστο φυσικό συμπέρασμα που εξάγει το ανθρώπινο μυαλό μας από την πραγματικότητά μας. Όσο καλοί άνθρωποι και να είμαστε, όσο κι αν προσπαθούμε να είμαστε θετικά στοιχεία στον κόσμο και την κοινωνία πάλι είμαστε ευάλωτοι στην αδέσποτη κακία και στις αδέσποτες σφαίρες κατ’ επέκταση!

Αν η διεργασία αντιμετώπισης της αδικίας σταματήσει εδώ, στη συνειδητοποίηση της ανθρώπινης αδυναμίας και στη μοιρολατρική αποδοχή της τότε μου φαίνεται πως η θλίψη και στη συνέχεια η κατάθλιψη αποτελούν φυσικά παρεπόμενα. Ο οποιοσδήποτε άνθρωπος πιστεύει και νιώθει πως είναι αδύνατος και ευάλωτος θα καταλήξει δυστυχισμένος.

Θα μου πείτε ευλόγως, γιατί μας τα αναλύεις αυτά; Τι μας προσφέρεις με την περιγραφή της αρνητικής αυτής πραγματικότητας; Δεν τα ξέρουμε κι από τον εαυτό μας ο καθένας;

Η αλήθεια είναι πως δυσκολεύομαι πολύ γράφοντας αυτό το κείμενο. Ίσως επειδή υπάρχει και σε μένα ακόμα μια εσωτερική δυσκολία να υπερβώ την συνηθισμένη ανθρώπινη αντίδραση και να περάσω στο επόμενο στάδιο της μεταμόρφωσής της. Ακόμη και οι ψυχολόγοι είμαστε άνθρωποι και αντιμετωπίζουμε φυσικά τα ίδια πνευματικά ερωτήματα με όλο τον κόσμο. Να τι ρωτάω τον εαυτό μου : Πώς μπορείς να ξεπεράσεις την αδικία που σου συνέβηκε και να συνεχίσεις τη ζωή σου νιώθοντας πιο δυνατή; Πώς μπορείς να ασφαλίσεις την ψυχική σου γαλήνη και ηρεμία από την κακία του κόσμου; Πώς μπορείς να συνεχίζεις να χαμογελάς ακόμη και αν βρέχει χασαπομάχαιρα;

1. Μιλάς για αυτό που σου συνέβηκε και το πώς νιώθεις. Αυτή άλλωστε είναι και μια από τις φυσικές αντιδράσεις. Μην σταματάτε τον εαυτό σας από του να μιλήσει στους γύρω του για το συμβάν και να εκφράσει τα αρνητικά συναισθήματα που νιώθει.

2. Επιτρέπεις στον εαυτό σου να είναι θυμωμένος και λυπημένος. Αναγνωρίζεις τα αρνητικά σου συναισθήματα και δεν τα απορρίπτεις. Όσο ώριμος άνθρωπος και να είσαι, όσα πνευματικά βιώματα και να έχεις πάλι είσαι άνθρωπος και ο θυμός και ο πόνος είναι βασικά ανθρώπινα συναισθήματα. Αν προσπαθείς να ανακόψεις το χείμαρρο των συναισθημάτων σου και να τα κλειδώσεις βαθιά μες την ψυχή σου, τότε ανοίγεις το δρόμο για την έλευση της κατάθλιψης. Η κατάθλιψη είναι μια «ασθένεια» ή κατάσταση κατά την οποία η θλίψη έρχεται από μόνη της, αυθόρμητα και δεν μπορεί το άτομο να την ανακόψει ούτε με την σκέψη ούτε με την πράξη. Αν απωθούμε, αν καταχωνιάζουμε λοιπόν τα αρνητικά μας συναισθήματα μέσα στο υποσυνείδητό μας χωρίς να τα βιώνουμε, τότε δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για τη δημιουργία της κατάθλιψης. Αντιθέτως, εάν αφήνουμε τον εαυτό μας να βιώσει αυτά τα αρνητικά συναισθήματα, τότε αυτά επιτελούν τον σκοπό τους και εκφορτίζονται χωρίς να αποτελούν μελλοντικό κίνδυνο για την ψυχική μας ισορρροπία.

3. Προσπαθείς να δεις τη δική σου συμμετοχή σε αυτή την ιστορία. Πώς εσύ ο ίδιος άνοιξες το δρόμο για να αδικηθείς. Με αυτό δεν εννοώ πως φταίμε εμείς όταν αδικούμαστε. Κάθε άλλο. Εξάλλου αν φταίγαμε εμείς δεν θα ήταν αδικία το όνομά της, θα ήταν δίκαιο να τιμωρούμασταν για δικό μας φταίξιμο. Εννοώ αν με την ανοχή μας και την παθητικότητά μας επιτρέψαμε στους άλλους να μας αδικήσουν. Πολλές φορές διστάζουμε να διεκδικήσουμε τα δίκαιά μας, να κόψουμε την φόρα σε όσους απειλούν την οντότητά μας και καθόμαστε απαθείς θεατές να παρακολουθούμε τη ζημιά που μας γίνεται.

4. Ψάχνεις να βρεις το πνευματικό μάθημα ζωής που έχει να σου δώσει η αδικία. Από το αγκάθι βγαίνει ρόδο και από την αδικία μπορείς να μάθεις πολλά για τον εαυτό σου και τον κόσμο και να χρησιμοποιήσεις αυτή την εμπειρία σαν αφορμή ενδυνάμωσης της ψυχής σου. Όποιος μαθαίνει από τα πάθη του γίνεται σοφότερος και ετοιμότερος να αντιμετωπίσει τη ζωή. Γι’ αυτό το λόγο άνθρωποι που είχαν πολλές ατυχίες στη ζωή τους, αλλά κατάφεραν να σηκώσουν κεφάλι είναι και αυτοί που γίνονται παράδειγμα προς μίμηση και αυτούς τρέχουμε να συμβουλευτούμε και να πάρουμε θάρρος.

Έτσι η ατυχία μπορεί να μεταμορφωθεί σε τύχη. Και η αδικία να μην μας οδηγήσει τελικά σε κατάθλιψη! Δύσκολο αλλά θεϊκό*.

 

Θέκλα Πετρίδου

*Στη χριστιανική θρησκεία ο άνθρωπος αντιμετωπίζεται ως δυνάμει θεός. Το κατ’ εικόνα μπορεί να γίνει καθ’ ομοίωση και ο καθένας μας να αποκτήσει θεϊκά χαρακτηριστικά και ιδιότητες.



Περισσότερα Άρθρα




Μοιράσου το!

Ελάτε
σε επαφή


Πατήστε Like στη σελίδα μου στο Facebook


Πατήστε Like στη σελίδα της εκπομπής


Γνωστοποιήστε
την ιστοσελίδα μου